Of het nu gaat om rondvliegende kogels, filosofische vraagstukken of pure overlevingsdrang: deze 20 films definiëren het genre van actie en drama.
Die Hard (1988)
Vergeet de superhelden met capes; John McClane is de ultieme held omdat hij zo menselijk is. Hij is moe, hij bloedt, en hij loopt op blote voeten door glas. Bruce Willis zette hier de standaard voor de moderne actieheld: iemand die niet zozeer wil vechten, maar het doet omdat niemand anders het kan.
Het script zit zo strak in elkaar dat het bijna een lesboek is voor scenarioschrijvers. Alan Rickman is als Hans Gruber de perfecte, charmante schurk die een intellectueel duel aangaat met de “cowboy” McClane. De ultieme kerstfilm, punt uit.
Gladiator (2000)
Ridley Scott blies het “zwaarden-en-sandalen”-genre, dat al jaren dood was, in één klap nieuw leven in. Russell Crowe is de belichaming van stoïcijnse mannelijkheid als Maximus, de generaal die slaaf werd, de slaaf die gladiator werd, en de gladiator die een keizerrijk tartte.
De film is groots en episch, maar de kern is klein en emotioneel: een man die gewoon terug wil naar zijn gezin. De muziek van Hans Zimmer en de waanzinnige sfeer in het Colosseum zorgen ervoor dat je na afloop zelf “Are you not entertained?” wilt schreeuwen.
Mad Max: Fury Road (2015)
George Miller bewijst dat je geen ingewikkeld plot nodig hebt als je visuele vertelkunst beheerst. Dit is in feite een achtervolging van twee uur, maar dan wel de mooiste achtervolging ooit gefilmd. Alles is echt: de auto’s, de explosies en de stunts.
Tom Hardy is een uitstekende Max, maar het is Charlize Theron die als Furiosa de show steelt. Het is een opera van chroom, vuur en zand die je adrenalinepeil vanaf minuut één in het rood jaagt.
Pulp Fiction (1994)
Quentin Tarantino veranderde cinema voorgoed met deze film. Het gaat niet om wat er gebeurt, maar hoe erover gepraat wordt. Huurmoordenaars die discussiëren over voetmassages en hamburgers vlak voordat ze iemand omleggen: het was revolutionair.
De niet-chronologische vertelstructuur, de iconische soundtrack en de comeback van John Travolta maken dit tot cultureel erfgoed. Het is cool, het is grof en het is onmogelijk om weg te kijken.
Fight Club (1999)
Een film die bij de release flopte, maar uitgroeide tot hét manifest van een generatie mannen die zich verloren voelde in een wereld van IKEA-meubels en kantoorbanen. Brad Pitt en Edward Norton zijn de twee kanten van dezelfde medaille in deze duistere satire op consumentisme.
David Fincher regisseert het als een koortsdroom vol visuele trucjes en verborgen boodschappen. Het einde is een van de beroemdste plotwendingen ooit, maar de echte kracht zit hem in de filosofie van Tyler Durden: “It’s only after we’ve lost everything that we’re free to do anything.”
The Dark Knight (2008)
Dit is geen superheldenfilm; dit is een misdaadthriller in de stijl van Heat, toevallig met een man in een vleermuispak. Christopher Nolan maakte Gotham City realistisch en grauw, maar het is Heath Ledger die de film onsterfelijk maakte.
Zijn Joker is geen clown, maar een agent van chaos, een terrorist zonder motief. De strijd tussen hem en Batman gaat niet over spierkracht, maar over de ziel van de stad. Een meesterwerk dat het genre oversteeg.
The Godfather (1972)
Het ultieme epos over macht, familie en corruptie. Marlon Brando is iconisch, maar het verhaal draait eigenlijk om de tragische transformatie van Al Pacino’s Michael Corleone: van oorlogsheld die niets met de maffia te maken wil hebben, tot de kille nieuwe Don.
Francis Ford Coppola filmde het in prachtige, donkere tinten. Het is opera zonder zang. Elke scène, van de bruiloft tot de paardenkop, zit in ons collectieve geheugen gegrift.
300 (2006)
Zack Snyder nam de graphic novel van Frank Miller en zette die letterlijk beeldje voor beeldje om naar film. Het resultaat is een visueel bombardement van testosteron, slow-motion geweld en buikspieren.
Historisch correct? Totaal niet. Vermakelijk? Absoluut. Het is een simpel verhaal over opoffering en eer, verteld met een esthetiek die meer weg heeft van een schilderij dan van een film. “This is Sparta!” werd niet voor niets een wereldwijde kreet.
Scarface (1983)
Al Pacino gaat volledig los als Tony Montana, de Cubaanse vluchteling die zich met bruut geweld opwerkt tot de cocaïnekoning van Miami. Het is een film over excessen: te veel drugs, te veel geld, te veel geweld.
Brian De Palma regisseert het als een Griekse tragedie in neonkleuren. Montana is een monster, maar zijn tomeloze ambitie en zijn onvermijdelijke ondergang zijn fascinerend om naar te kijken.
Casino Royale (2006)
Bond was een karikatuur geworden, tot Daniel Craig kwam. Hij maakte 007 weer gevaarlijk. Deze Bond bloedt, maakt fouten en wordt verliefd. De openingsscène in het toilet, zwart-wit en brutaal, zette meteen de toon.
Het is een terugkeer naar de boeken van Ian Fleming. Eva Green is ijzersterk als Vesper Lynd, de vrouw die zijn hart breekt en hem vormt tot de koude moordenaar die we kennen. De beste Bond-film ooit gemaakt.
The Terminator (1984)
James Cameron maakte van een nachtmerrie (letterlijk) een sci-fi horrorklassieker. Arnold Schwarzenegger spreekt amper, maar zijn fysieke aanwezigheid als de onstuitbare moordmachine is angstaanjagend.
Het is een rauwe, donkere film, gemaakt met een klein budget maar met grootse ideeën. De tech-noir sfeer van de jaren ’80 en het liefdesverhaal tussen Kyle Reese en Sarah Connor vormen het hart van deze tijdloze achtervolging.
Braveheart (1995)
Mel Gibson weet hoe je een publiek moet bespelen. Als William Wallace leidt hij de Schotten in een bloederige strijd tegen de Engelse tirannie. Het is historisch gezien een rommeltje, maar emotioneel raakt het elke snaar.
De veldslagen zijn bruut en chaotisch, zonder de glamour van oude Hollywood-films. De toespraak over vrijheid, met het blauw geschminkte gezicht, is een van de meest inspirerende momenten in filmgeschiedenis.
The Shawshank Redemption (1994)
Geen explosies of vechtpartijen, maar toch een favoriet van veel mannen. Waarom? Omdat het gaat over vriendschap, integriteit en de kracht van hoop in een hopeloze situatie.
Tim Robbins en Morgan Freeman hebben een chemie die zeldzaam is. De film neemt de tijd om hun band op te bouwen, waardoor de uiteindelijke ontsnapping (door een rioolbuis vol drek) voelt als een persoonlijke overwinning voor de kijker.
The Matrix (1999)
Er is een tijdperk voor The Matrix en een tijdperk erna. De Wachowski’s combineerden filosofie, anime, kung-fu en baanbrekende effecten tot een cocktail die de wereld op zijn kop zette.
Keanu Reeves is perfect als de blanco pagina Neo, die ontdekt dat zijn wereld een leugen is. “Bullet time” werd duizend keer gekopieerd, maar nooit geëvenaard. Het is actie met hersens.
Goodfellas (1990)
Waar The Godfather de maffia romantiseerde, laat Goodfellas de rauwe, snelle en vuile werkelijkheid zien. Ray Liotta, Robert De Niro en Joe Pesci spelen gangsters die net zo makkelijk lachen als moorden.
De energie van de film is ongekend; de camera stopt nooit met bewegen en de soundtrack dendert maar door. De beroemde “Copacabana-shot”, waarin ze via de achterdeur de club binnenlopen, is pure filmmagie.
Kill Bill: Vol. 1 (2003)
Tarantino’s liefdesbrief aan oosterse vechtfilms. Uma Thurman is “The Bride”, die op een wraaktocht gaat die zijn weerga niet kent. Het is stijlvol, extreem bloederig en visueel verbluffend.
De scène in het “House of Blue Leaves”, waarin ze het in haar eentje opneemt tegen 88 man in gele trainingspakken, is een van de beste actiescènes ooit gefilmd.
Saving Private Ryan (1998)
De eerste twintig minuten op Omaha Beach zijn misschien wel de meest intense minuten in de filmgeschiedenis. Spielberg ontnam oorlog alle romantiek en liet de pure chaos en horror zien.
Maar daarnaast is het een film over mannen die hun plicht doen, zelfs als de opdracht zinloos lijkt. Tom Hanks is het morele anker in een wereld die gek is geworden. Een film die je stil maakt.
Inception (2010)
Christopher Nolan maakte van een “heist movie” een psychologische puzzel. Leonardo DiCaprio breekt niet in bij banken, maar in dromen. Het concept is complex, maar de uitvoering is glashelder.
De actie is inventief: vechten in een roterende gang zonder zwaartekracht is iets wat we nog nooit hadden gezien. Het is een blockbuster die zijn publiek serieus neemt en uitdaagt om na te denken.
John Wick (2014)
Soms is een simpel verhaal het beste: ze vermoordden zijn hond, en nu gaat iedereen eraan. Keanu Reeves trainde maandenlang om de “gun-fu” stijl onder de knie te krijgen, en dat zie je. Geen snelle montage, maar lange shots waarin je precies ziet wat er gebeurt.
De film bouwde een fascinerende onderwereld met eigen regels en gouden munten. Het bracht de fysieke actie terug naar Hollywood.
Léon: The Professional (1994)
Een onwaarschijnlijke vriendschap tussen een simpele, melkdrinkende huurmoordenaar (Jean Reno) en een vroegwijs 12-jarig meisje (Natalie Portman). Het is spannend, maar ook ontroerend en bij vlagen ongemakkelijk.
Gary Oldman zet een van de meest gestoorde politie-schurken ooit neer. Luc Besson combineert hier Europese arthouse-gevoeligheid met Amerikaanse actie. Een unieke film die je hart breekt.
