Top 13 Beste films met Edward Norton

Vanaf het moment dat hij als onbekende auditant Hollywood op zijn grondvesten deed schudden, stond Edward Norton bekend als een intellectuele krachtpatser en een perfectionist tot in het merg van zijn botten. Met zijn vlijmscherpe blik, vloeibare dictie en het vermogen om in een fractie van een seconde te schakelen van timide nerd naar ijskoude psychopaat, bouwde hij een indrukwekkend oeuvre op. Dit zijn zijn dertien beste films.

1. Fight Club (1999): The Narrator

“With insomnia, nothing’s real. Everything’s far away.” Als de door slapeloosheid en Ikea-catalogi afgestompte kantoorklerk die via ondergrondse vuistgevechten en zijn charismatische vriend Tyler Durden (Brad Pitt) probeert weer iets te voelen, leverde Norton de ultieme millennial-vertolking af. David Finchers meesterwerk blijft een ongeëvenaarde mokerslag.

2. American History X (1998): Derek Vinyard

Kaalgeschoren, gespierd en voorzien van een gigantische hakenkruistatoeage op zijn borst: Nortons fysieke transformatie tot neonazi-leider Derek Vinyard was schokkend. Maar het is zijn latere desillusie en wanhopige poging om zijn jongere broer uit dezelfde haatspiraal te redden die de film zijn verpletterende morele lading geeft. Goed voor een Oscarnominatie.

3. Primal Fear (1996): Aaron Stampler

Zijn allereerste filmrol leverde hem direct een Oscarnominatie en een Golden Globe op. Als het stotterende, angstige koorknaapje Aaron dat beschuldigd wordt van de moord op een aartsbisschop, houdt hij advocaat Richard Gere en het voltallige bioscooppubliek tot de laatste seconde geniaal voor de gek.

4. Birdman (2014): Mike Shiner

Norton parodieert met zichtbaar genoegen zijn eigen beruchte reputatie van moeilijke, bemoeizuchtige method-acteur. Als de briljante maar onuitstaanbare toneelster Mike Shiner die echte gin op het podium eist en een scène wil staken wegens artistieke integriteit, spat het speelplezier van het scherm. Het leverde hem zijn derde Oscarnominatie op.

5. 25th Hour (2002): Monty Brogan

Nog vierentwintig uur van vrijheid voordat hij voor zeven jaar achter de tralies verdwijnt. In Spike Lees post-9/11 meesterwerk levert Norton voor een spiegel in een toilet een van de meest iconische tirades uit de filmgeschiedenis af, waarin hij heel New York – en uiteindelijk zichzelf – genadeloos de maat neemt.

6. The Grand Budapest Hotel (2014): Inspector Henckels

Met een keurige snor, een bontmuts en een strak uniform speelt Norton de plichtsgetrouwe maar hoffelijke politie-inspecteur Henckels. Zijn verontschuldigende arrestatie van Gustave H. en zijn nuchtere pogingen om de chaos te beteugelen passen perfect in Wes Andersons suikerzoete wereld.

7. The Illusionist (2006): Eisenheim

In het mysterieuze Wenen van rond 1900 tart goochelaar Eisenheim de wetten van de natuur met spectaculaire illusies om zijn jeugdliefde te redden uit de handen van een tirannieke kroonprins (Rufus Sewell). Norton brengt een rustige, hypnotiserende autoriteit naar het witte doek.

8. Kingdom of Heaven (2005): King Baldwin IV

Zonder dat zijn gezicht ook maar één seconde zichtbaar is achter zijn zilveren masker, steelt Norton de hele film. Als de melaatse koning van Jeruzalem die met een zachte, breekbare stem en onwankelbare wijsheid vrede tussen christenen en moslims bewaart, toont hij pure vocale en fysieke soevereiniteit.

9. Moonrise Kingdom (2012): Scout Master Randy Ward

In korte broek, met kniekousen en een padvindersfluitje leidt Norton een zoektocht naar een weggelopen scoutsjongen op een eiland voor de kust van New England. Zijn aandoenlijke ernst en kinderlijke toewijding aan de scouts-regels maken Ward een van de meest sympathieke personages uit Andersons universum.

10. Red Dragon (2002): Will Graham

Als de getroebleerde FBI-profiler Will Graham die in het brein van seriemoordenaars kan kruipen, moet Norton de hulp inroepen van de opgesloten Hannibal Lecter (Anthony Hopkins). Norton brengt een tastbare psychologische kwetsbaarheid en angst voor zijn eigen geestelijke gezondheid naar voren.

11. Glass Onion: A Knives Out Mystery (2022): Miles Bron

Norton zet een vlijmscherpe satire neer op moderne Silicon Valley-techmiljardairs als Miles Bron: een man die praat in holle modewoorden en zich voordoet als een baanbrekend genie, maar in werkelijkheid een hopeloze charlatan blijkt te zijn. Zijn zelfvoldane lach is heerlijk irritant.

12. Motherless Brooklyn (2019): Lionel Essrog

Een passieproject dat Norton zelf schreef, regisseerde en produceerde. Als Lionel Essrog, een eenzame privédetective in de jaren vijftig die kampt met het syndroom van Gilles de la Tourette, ontrafelt hij een corruptieweb rond de stedenbouw van New York. Zijn fysieke tics en verbale ontladingen zijn met diep respect en nuance neergezet.

13. The Invite (2026): Hawk

In deze pikante en messcherpe relatiekomedie van Olivia Wilde (een bewerking van het Spaanse Sentimental) schittert Norton als Hawk, de vrijgevochten en luidruchtige bovenbuurman die samen met zijn partner (Penélope Cruz) wordt uitgenodigd voor een etentje bij buren Seth Rogen en Olivia Wilde. Wat begint als een ongemakkelijke borrel ontaardt in een genadeloze ontleding van verlangens, intimiteit en relatietaboes. Norton switcht met overduidelijk speelplezier naar ongefilterde, ontwapenende komedie.