De rechtszaal is misschien wel de perfecte setting voor een film. Je hebt een afgesloten ruimte, torenhoge inzet, en twee partijen die elkaar met woorden proberen te vernietigen. Of het nu gaat om een gladde strafpleiter of een idealist die vecht tegen onrecht: advocatenfilms vervelen nooit.
Van iconische oneliners tot de meest verrassende plotwendingen: dit zijn de 15 advocatenfilms die je absoluut gezien moet hebben, aangevuld met moderne meesterwerken.
1. To Kill a Mockingbird (1962)
Atticus Finch is de advocaat die elke rechtenstudent hoopt te worden. Gregory Peck speelt hem met een rustige waardigheid die onvergetelijk is. Hij verdedigt een zwarte man in het racistische zuiden van de VS, wetende dat hij waarschijnlijk gaat verliezen.
Wat deze film zo bijzonder maakt, is dat we alles zien door de ogen van zijn kinderen, Scout en Jem. Het is geen droog rechtbankdrama, maar een ontroerend verhaal over het verlies van onschuld en het belang van integriteit, zelfs als de hele wereld tegen je is.
2. Just Mercy (2019)
Beschouw dit als de moderne opvolger van To Kill a Mockingbird. Michael B. Jordan speelt Bryan Stevenson, een jonge advocaat die naar Alabama vertrekt om gevangenen in de dodencel bij te staan. Jamie Foxx speelt zijn cliënt, die onterecht vastzit voor moord.
Het is een film die je woedend maakt over het onrecht, maar ook hoop geeft. De scène waarin Stevenson de aanklager confronteert met de harde feiten is ijzersterk. Een essentiële film over racisme en het rechtssysteem van nu.
3. A Few Good Men (1992)
Aaron Sorkin schreef het script, en dat merk je: de dialogen vliegen als machinegeweervuur over het scherm. Tom Cruise is de arrogante marine-advocaat die denkt een makkelijke deal te sluiten, maar stuit op een complot.
De film bouwt langzaam op naar die ene, legendarische confrontatie met Jack Nicholson. De chemie tussen de twee is elektrisch. Nicholson zit maar een paar scènes in de film, maar zijn donderpreek over macht en verantwoordelijkheid is filmgeschiedenis.
4. 12 Angry Men (1957)
Twaalf mannen, één bloedhete kamer en een leven op het spel. Deze film bewijst dat je geen actie of special effects nodig hebt voor spanning. Henry Fonda is het enige jurylid dat twijfelt aan de schuld van een verdachte jongen en probeert de rest te overtuigen.
Het is een psychologische snelkookpan. Terwijl het zweet van de voorhoofden druipt, worden vooroordelen en persoonlijke frustraties blootgelegd. Een masterclass in acteren en scriptschrijven die na meer dan 60 jaar nog steeds staat als een huis.
5. Dark Waters (2019)
Als je hield van Erin Brockovich, dan is dit de grimmigere, realistischere variant. Mark Ruffalo speelt Robert Bilott, een bedrijfsadvocaat die van kant wisselt om het chemieconcern DuPont aan te klagen vanwege de vervuiling met PFAS (de stof in Teflon-pannen).
Het is geen flitsende film, maar een uitputtende thriller die laat zien hoe traag gerechtigheid soms werkt. Ruffalo speelt een man die letterlijk zijn gezondheid en carrière opoffert om de waarheid boven tafel te krijgen. Beklemmend en angstaanjagend actueel.
6. The Verdict (1982)
Paul Newman is fenomenaal als Frank Galvin, een advocaat die zijn carrière en huwelijk heeft verdronken in de alcohol. Hij krijgt een medische wanpraktijkzaak in zijn schoot geworpen die hij makkelijk kan schikken, maar besluit voor het eerst in jaren het juiste te doen.
Het is een rauw en somber portret van een man die vecht voor zijn eigen verlossing. De openingsscène, waarin hij rouwende weduwnaars lastigvalt voor werk, is pijnlijk om te zien, wat zijn uiteindelijke strijd des te krachtiger maakt.
7. Erin Brockovich (2000)
Ze is geen advocaat, ze kleedt zich niet als een advocaat en ze praat niet als een advocaat. En juist daarom wint ze. Julia Roberts won terecht een Oscar voor haar rol als de alleenstaande moeder die een gigantisch energiebedrijf op de knieën dwingt.
Het is het ultieme David tegen Goliath-verhaal. Roberts brengt een heerlijke brutaliteit en menselijkheid in de stijve juridische wereld. De scène waarin ze het bedrijfskader een glas water aanbiedt, is een van de meest bevredigende momenten in de filmgeschiedenis.
8. The Trial of the Chicago 7 (2020)
Wederom een script van Aaron Sorkin, dit keer over de beruchte rechtszaak tegen anti-oorlogsdemonstranten in 1968. Het is een ensemblefilm pur sang, met Sacha Baron Cohen als de rebelse Abbie Hoffman en Frank Langella als de vooringenomen rechter.
De film laat zien wat er gebeurt als de rechtszaal een politiek theater wordt. Het is chaotisch, grappig en bij vlagen diep frustrerend. Sorkin weet als geen ander hoe hij juridisch jargon moet omzetten in meeslepend drama.
9. Philadelphia (1993)
De eerste grote Hollywoodfilm die de AIDS-crisis serieus nam. Tom Hanks speelt de succesvolle advocaat die wordt ontslagen zodra zijn ziekte zichtbaar wordt. Hij huurt de enige advocaat in die hem wil helpen: de homofobe Denzel Washington.
De film draait niet alleen om de rechtszaak, maar om de voorzichtige vriendschap die ontstaat tussen de twee mannen. Hanks is hartverscheurend goed, maar het is Washingtons transformatie die de film zijn morele gewicht geeft.
10. My Cousin Vinny (1992)
Dit is waarschijnlijk de grappigste film over het rechtssysteem, maar verrassend genoeg ook een van de meest accurate. Joe Pesci is hilarisch als de New Yorkse advocaat in leren jas die in het diepe zuiden belandt om zijn neef te verdedigen.
Maar de echte ster is Marisa Tomei, die een Oscar won voor haar rol als zijn verloofde Mona Lisa Vito. Haar getuigenis over autobanden en differentieels is een iconisch stukje cinema. Een perfecte mix van komedie en rechtbankspanning.
11. Anatomy of a Fall (2023)
Een man valt dood uit het raam van zijn chalet in de Franse Alpen. Was het moord of zelfmoord? Zijn vrouw wordt aangeklaagd en hun slechtziende zoon is de enige getuige. Deze Franse film won de Gouden Palm en is een ijskoude ontleding van een huwelijk.
In tegenstelling tot Amerikaanse films, is de Franse rechtbank hier een chaos waarin iedereen door elkaar praat. Sandra Hüller is magnetisch als de vrouw die misschien wel, of misschien niet, een moordenaar is. Je blijft twijfelen tot de laatste seconde.
12. Judgment at Nuremberg (1961)
Een zware, maar noodzakelijke film. Drie jaar na de oorlog moeten vier Duitse rechters zich verantwoorden voor hun daden onder het nazi-regime. De vraag is complex: waren ze monsters, of volgden ze alleen de wet van hun land?
Spencer Tracy is de Amerikaanse rechter die het oordeel moet vellen. De film zit vol giganten (Burt Lancaster, Marlene Dietrich, Judy Garland), die allemaal de ruimte krijgen om de morele dilemma’s van gerechtigheid te verkennen.
13. The Lincoln Lawyer (2011)
Dit was het begin van de “McConaissance”, de wederopstanding van Matthew McConaughey. Hij is perfect gecast als Mick Haller, een gladde advocaat die kantoor houdt op de achterbank van zijn Lincoln.
Het is een heerlijke, gelikte thriller. Haller denkt dat hij alles heeft gezien, tot hij een rijke cliënt (Ryan Phillippe) krijgt die hem in een gevaarlijk web trekt. Het is slim, sexy en zit vol onverwachte wendingen.
14. Bridge of Spies (2015)
Advocaten vechten niet altijd in de rechtszaal; soms vechten ze aan de onderhandelingstafel. Tom Hanks speelt James Donovan, een verzekeringsadvocaat die door de CIA wordt gevraagd om te onderhandelen over een gevangenenruil met de Sovjet-Unie.
Geregisseerd door Steven Spielberg en geschreven door de Coen Brothers: dat staat garant voor kwaliteit. Het is een ode aan de diplomatie en de koppigheid van één man die gelooft dat elk mensenleven telt, zelfs dat van een spion.
15. Primal Fear (1996)
Richard Gere speelt de ijdele advocaat die dol is op de schijnwerpers. Hij neemt de verdediging op zich van een stotterende koorknaap (Edward Norton) die beschuldigd wordt van de brute moord op een aartsbisschop.
Dit was het debuut van Edward Norton, en hij stal meteen de show. De interactie tussen de arrogante Gere en de kwetsbare Norton is fascinerend. En dat einde? Dat is een van de beste plotwendingen die je ooit zult zien.
