Batman heeft meer gedaantes gehad dan welke superheld dan ook. Sinds 1989 zijn er negen live-action solo-films verschenen, met acteurs variërend van Michael Keaton tot Robert Pattinson. Sommige van deze titels zijn meesterwerken die het genre hebben gedefinieerd, terwijl andere de reputatie van de Caped Crusader bijna volledig vernietigden.
Van de gotische visie van Tim Burton en de neon-nachtmerries van Joel Schumacher tot de realistische crime-drama’s van Christopher Nolan: dit is de definitieve ranglijst van alle negen films.
9. Batman & Robin (1997)
Dit is de film die de franchise bijna de afgrond in hielp. George Clooney, die later zelfs grapt dat hij fans hun geld teruggeeft als ze hem op de film aanspreken, speelt een Batman in een pak met tepels. Arnold Schwarzenegger vertolkt Mr. Freeze en spuwt de ene na de andere ijs-gerelateerde oneliner uit, zoals Ice to see you en Chill out.
Gotham ziet eruit als een neon-rave en het script neemt zichzelf geen seconde serieus. Warner Bros. schrok zo van de reacties dat de franchise acht jaar lang op pauze werd gezet. Het maakte weliswaar geld aan de kassa, de reputatie van Batman lag echter volledig aan diggelen.
8. Batman Forever (1995)
Toen de studio vond dat Tim Burton te duister werd voor de verkoop van Happy Meals, nam Joel Schumacher het stokje over. Val Kilmer verving Michael Keaton en Jim Carrey speelde de Riddler met een energie die meer weg had van Ace Ventura dan van een dreigende schurk. Tommy Lee Jones deed als Two-Face een wanhopige poging om de Joker na te doen.
De film voelt als een twee uur durende speelgoedcommercial vol felle kleuren en productplaatsingen. Toch heeft Kilmer zijn momenten als een degelijke Bruce Wayne. Het commerciële succes was er, de artistieke neergang was echter onmiskenbaar ingezet.
7. Batman v Superman: Dawn of Justice (2016)
Zack Snyder probeert hier veel te veel tegelijk te doen. Ben Affleck is een indrukwekkende, oudere en bruter Batman, de film eromheen is echter een rommeltje. De beruchte Martha-scène, waarin het gevecht stopt omdat hun moeders toevallig dezelfde naam hebben, blijft een van de meest bekritiseerde momenten in de moderne filmgeschiedenis.
Jesse Eisenberg speelt een nerveuze tech-bro versie van Lex Luthor die de twee helden tegen elkaar uitspeelt. De Ultimate Edition van drie uur lost wat plotgaten op, het blijft echter een loodzware en overvolle zit. Affleck als een gebroken, gevaarlijke Batman is desondanks een van de weinige lichtpunten.
6. The Dark Knight Rises (2012)
De afsluiter van de Nolan-trilogie is groots en ambitieus. Bruce Wayne komt na acht jaar isolatie terug om het op te nemen tegen Bane, gespeeld door een fysiek angstaanjagende Tom Hardy. Zijn stem is door het masker soms lastig te verstaan, zijn dreiging is echter overal voelbaar.
De film bevat thema’s als revolutie en klassenstrijd, wat soms wat geforceerd aanvoelt. Anne Hathaway verrast positief als een sluwe Selina Kyle.
Het einde, waarin Bruce een nucleaire explosie lijkt te overleven om in Florence van zijn pensioen te genieten, laat fans tot op de dag van vandaag discussiëren: was het echt of een droom van Alfred?
5. Batman (1989)
Toen Tim Burton de komische acteur Michael Keaton castte, waren fans woedend. Hij bewees het tegendeel door een stille, dreigende en tikkeltje vreemde Batman neer te zetten. Jack Nicholson stal de show als de Joker en onderhandelde een historisch goede deal waardoor hij miljoenen verdiende aan de winst.
De film is een visueel spektakel; het gotische productiedesign van Anton Furst won zelfs een Oscar. Met de iconische soundtrack van Danny Elfman zette Burton Batman weer op de kaart als een serieus en duister personage voor het grote publiek.
4. Batman Returns (1992)
In dit vervolg kreeg Burton volledige creatieve vrijheid en dat is te merken. De film is vreemder, duisterder en zelfs een tikkeltje pervers. Danny DeVito is onvergetelijk als een misvormde, wraakzuchtige Penguin die in de riolen van Gotham leeft. Michelle Pfeiffer als Catwoman is echter de echte ster; haar chemie met Keaton is elektrisch.
De film was zo eng en vreemd dat McDonald’s hun promoties stopzette na klachten van ouders. Warner Bros. was niet blij met de gedaalde inkomsten vergeleken met het eerste deel, de film is nu uitgegroeid tot een absolute cultklassieker die de visuele grenzen van het genre verlegde.
3. Batman Begins (2005)
Na het fiasco van 1997 kreeg Christopher Nolan de kans om opnieuw te beginnen. Hij stripte alle kamp en neon weg en maakte een realistische origin story. Christian Bale onderzoekt het trauma van Bruce Wayne en zijn transformatie tot Batman onder leiding van de League of Shadows.
De film is gegrond in de werkelijkheid; de Batmobile is geen gestroomlijnde sportwagen, maar een militaire tank genaamd de Tumbler. Geen superkrachten, alleen training en geavanceerde technologie. Het zette de toon voor een nieuw tijdperk van superheldenfilms waarin personages serieus werden genomen.
2. The Batman (2022)
Matt Reeves keert terug naar de wortels van Batman als de World’s Greatest Detective. Robert Pattinson speelt een jonge, getroebleerde Bruce Wayne in zijn tweede jaar als wreker. De film voelt meer als een grimmige noir-thriller zoals Se7en dan als een traditionele actiefilm.
Paul Dano zet een angstaanjagende Riddler neer die als een soort seriemoordenaar de corruptie in Gotham blootlegt. De cinematografie is adembenemend en de auto-achtervolging met de onherkenbare Colin Farrell als Penguin is een technisch hoogstandje. Een film die laat zien dat wraak alleen niet genoeg is; Batman moet hoop bieden.
1. The Dark Knight (2008)
Dit is niet alleen de beste Batman-film, het is een van de beste films ooit gemaakt. Het meesterwerk van Christopher Nolan drijft op de legendarische vertolking van Heath Ledger als de Joker. Hij is de personificatie van chaos en anarchie, zonder achtergrondverhaal of duidelijk motief.
De film is een strak geregisseerd misdaaddrama waarin morele dilemma’s centraal staan. Van de bankoverval in de opening tot de zenuwslopende scène met de twee veerboten: de spanning verslapt nooit.
Ledger won postuum een Oscar voor zijn rol, een unieke prestatie voor dit genre. Geen enkele Batman-film is sindsdien in de buurt gekomen van deze perfectie.
