Sommige films kijk je weg met een bak popcorn, vergeet je direct weer en ga je lekker slapen. En dan zijn er films die blijven hangen. Films die je hersenen in de knoop leggen, je maag doen omdraaien of je laten twijfelen aan je eigen realiteit.
Of het nu gaat om visuele hallucinaties of plotwendingen die inslaan als een bom: deze 10 “mindfuck”-films vergeet je nooit meer (hoe graag je dat soms ook zou willen).
10. Videodrome (1983)
“Long live the new flesh.” David Cronenberg is de koning van de body horror, en dit is zijn meest verknipte werk. James Woods speelt een tv-producent die op zoek is naar steeds extremere content en stuit op een piratensignaal vol martelingen.
Wat volgt is een bizarre afdaling in waanzin waarin technologie en biologie samensmelten. Letterlijk. Als je ooit een videoband in een menselijke buik geduwd wilt zien worden, is dit je kans. Het is vies, bevreemdend en angstaanjagend profetisch over onze mediaverslaving.
9. Jacob’s Ladder (1990)
Tim Robbins speelt een Vietnamveteraan die probeert zijn leven op te pakken in New York, maar wordt geplaagd door demonische visioenen. Is hij gek? Is het een overheidscomplot? Of is hij eigenlijk al dood?
De sfeer in deze film is verstikkend. De scène in de metro of de rit op de brancard door het ziekenhuis zijn pure nachtmerrie-brandstof. Het is een trieste, paranoïde thriller die je constant op het verkeerde been zet en je grip op de werkelijkheid doet wegglijden.
8. Oldboy (2003)
Een man wordt ontvoerd, 15 jaar lang opgesloten in een hotelkamer en dan plotseling vrijgelaten met maar één doel: wraak. Wat volgt is een visueel verbluffende tocht door de onderwereld van Seoul.
De vechtscène in de gang (gefilmd in één shot) is legendarisch, maar het is het einde dat je echt sloopt. De plotwending is zo duister en schokkend dat je na afloop even stil in een hoekje wilt gaan zitten. En doe jezelf een lol: negeer de Amerikaanse remake; het origineel is onovertroffen.
7. Visitor Q (2001)
Takashi Miike staat bekend om zijn extreme cinema, en Visitor Q is misschien wel zijn meest ontregelende werk. Een mysterieuze bezoeker dringt binnen bij een totaal disfunctioneel gezin en zet de boel op stelten door middel van voyeurisme en geweld.
Het is een zwarte komedie, maar dan wel eentje die grenzen overschrijdt waarvan je niet wist dat ze bestonden. Necrofilie, incest en bizarre scènes met moedermelk… Het is een aanslag op je goede smaak, maar fascinerend in zijn eigen perverse logica.
6. Synecdoche New York (2008)
Philip Seymour Hoffman speelt een theaterregisseur die de grip op zijn leven verliest en besluit een toneelstuk te maken dat zo realistisch is, dat hij een compleet model van New York bouwt in een pakhuis. Jaren gaan voorbij, acteurs spelen acteurs, en fictie en realiteit worden onlosmakelijk verbonden.
Het is een zware, melancholische film over sterfelijkheid, kunst en de tijd die ons door de vingers glipt. Je snapt er de eerste keer waarschijnlijk niks van, en dat is precies de bedoeling. Het is een werk van verbijsterend genie.
5. Rashômon (1950)
Je hebt geen special effects nodig om met iemands hoofd te spelen; een goed script is genoeg. Akira Kurosawa vertelt het verhaal van een moord vanuit vier verschillende perspectieven: de bandiet, de vrouw, de samoerai (via een medium) en de getuige.
Iedereen heeft een ander verhaal en iedereen lijkt te liegen om zichzelf beter voor te doen. Het is de ultieme film over de “subjectieve waarheid”. Een tijdloze klassieker die de basis legde voor ontelbare andere films en het publiek zonder definitief antwoord achterlaat.
4. Black Swan (2010)
Ballet is topsport, maar in de handen van Darren Aronofsky is het pure horror. Natalie Portman danst de sterren van de hemel als Nina, die langzaam haar verstand verliest in de jacht op perfectie voor het Zwanenmeer.
Het gekraak van botten, bloedende nagelriemen en spiegels die een eigen leven lijken te leiden: je voelt de fysieke en mentale pijn. De finale is een explosie van paranoia en transformatie die je ademloos en verontrust achterlaat.
3. Mulholland Drive (2001)
David Lynch geeft je de puzzelstukjes, maar geen voorbeeldplaatje. Naomi Watts speelt een hoopvolle actrice in Hollywood die een vrouw met geheugenverlies probeert te helpen. Wat begint als een mysterie, verandert in een surrealistische koortsdroom over vervormde identiteiten.
Dwergen, cowboys, een blauwe doos en een theater genaamd Silencio. Probeer het niet logisch te verklaren, maar laat de droomlogica over je heen komen. Het is beeldschoon en doodeng tegelijk.
2. Enter the Void (2009)
Gaspar Noé neemt je mee op een trip. Letterlijk. We kijken door de ogen van een drugsdealer in Tokyo. Wanneer hij wordt doodgeschoten op een toilet, verlaat zijn geest zijn lichaam en zweeft hij over de neon-verlichte stad, kijkend naar het verleden en de nasleep van zijn dood.
Het is een visueel bombardement. De camera stopt nooit met bewegen en de hallucinogene kleuren spatten van het scherm. Het is een onvergetelijk technisch wonder dat een desoriënterende ervaring creëert die je nergens anders vindt.
1. Primer (2004)
Twee ingenieurs knutselen in hun garage en vinden per ongeluk tijdreizen uit. Geen flitsende lichten of een DeLorean, maar een saaie doos en heel veel technisch jargon. Dit is waarschijnlijk de meest realistische en complexe sci-fi film ooit gemaakt.
De tijdlijnen lopen zo ingewikkeld door elkaar dat je er eigenlijk een diagram bij moet houden. Het is een uiterst logische maar onbegrijpelijke puzzel die je uitdaagt om op te letten. Heb je het gevoel dat je het snapt? Kijk dan nog maar eens, want waarschijnlijk heb je het mis.
