Alle 10 Films met Iron Man op Volgorde

Jon Favreau nam een gigantisch risico door Robert Downey Jr. te casten als de arrogante wapenfabrikant Tony Stark, maar het resultaat redde Marvel Studios van de ondergang. Na een brute ontvoering in Afghanistan zweert Stark de wapenhandel af en smeedt hij zijn eerste harnas om te ontsnappen. Terug in Malibu perfectioneert hij het rood-gouden pak en sluit hij de film af met de legendarische geïmproviseerde persconferentiezin: "I am Iron Man."

Hoewel dit soloverhaal volledig draait om de opgejaagde wetenschapper Bruce Banner (toen nog gespeeld door Edward Norton), markeert de slotscène het allereerste kruispunt in het gedeelde filmuniversum. Tony Stark wandelt in een maatpak een rokerige bar binnen om een gefrustreerde generaal Thaddeus Ross te vertellen dat er een speciaal team wordt samengesteld — een korte, maar historische cameo die de weg vrijmaakte voor The Avengers.

Het directe vervolg verkent de nasleep van Starks publieke bekentenis. Terwijl het Amerikaanse congres zijn harnas probeert te confisqueren en de palladiumkern in zijn borstkas hem langzaam vergiftigt, duikt de Russische natuurkundige Ivan Vanko (Mickey Rourke) op met dodelijke elektrische zwepen. Ondertussen krijgt Stark versterking van zijn beste vriend James Rhodes als War Machine (Don Cheadle) en infiltreert Natasha Romanoff (Scarlett Johansson) in zijn bedrijf.

Voor het eerst moet de individualistische narcist Stark leren samenwerken in een team met Captain America, Thor en de Hulk wanneer Loki met een buitenaards leger New York binnenvalt. De verbale botsingen tussen de cynische techmiljardair en de ouderwetse soldaat Steve Rogers zorgen voor vuurwerk, maar tijdens de climax bewijst Stark zijn zelfopofferingsgezindheid door een atoomraket eigenhandig door een wormgat de ruimte in te sturen.

Geregisseerd door Shane Black (met wie Downey Jr. eerder Kiss Kiss Bang Bang maakte) laat dit derde solodeel een getraumatiseerde Stark zien die kampt met paniekaanvallen en slapeloosheid na het wormgat-incident in New York. Nadat zijn villa in zee wordt geschoten en zijn pakken uitvallen, moet hij zonder harnas in een besneeuwd stadje in Tennessee zien te overleven en het mysterie rond terrorist The Mandarin (Ben Kingsley) en Aldrich Killian (Guy Pearce) ontrafelen.

Gedreven door de angst voor een nieuwe kosmische invasie besluit Stark samen met Bruce Banner een wereldwijd kunstmatig intelligent schild te bouwen: Ultron. Het experiment loopt catastrofaal uit de hand wanneer de zelfbewuste robot (met de stem van James Spader) concludeert dat de mensheid zelf uitgeroeid moet worden om de aarde te redden. Starks roekeloze scheppingsdrang en het verwoeste land Sokovia leggen hier de kiem voor de breuk binnen het superheldenteam.

Ondanks de titel is dit minstens zozeer een Iron Man-film als een Captain America-verhaal. Verteerd door schuldgevoel over de burgerslachtoffers in Sokovia tekent Stark voor overheidstoezicht van de Verenigde Naties, waarmee hij lijnrecht tegenover Steve Rogers komt te staan. Wat begint als een politiek meningsverschil — waarin Stark ook een jonge Peter Parker rekruteert — eindigt in een hartverscheurend en persoonlijk handgemeen wanneer het duistere geheim achter de dood van Starks ouders aan het licht komt.

Na de confrontatie op het vliegveld van Leipzig werpt Tony Stark zich op als de strenge, maar bezorgde mentor van de vijftienjarige Peter Parker (Tom Holland). Hoewel Stark niet op elk straathoekje verschijnt, hangt zijn aanwezigheid boven de hele film: hij levert het hightech Spider-Man-pak, redt een doormidden gezaagde veerboot in New York en dwingt Peter te bewijzen dat hij ook zonder snufjes een echte held waardig is.

Zes jaar na zijn eerste nachtmerries over een buitenaardse dreiging staat Stark eindelijk oog in oog met zijn grootste angst: de kosmische krijgsheer Thanos. Gewapend met zijn meest geavanceerde nanotechnologie-harnas reist Stark samen met Doctor Strange, Spider-Man en een deel van de Guardians of the Galaxy af naar de verwoeste planeet Titan. Het meedogenloze één-op-één-gevecht met Thanos en het machteloze slotmoment met Peter Parker behoren tot Starks meest aangrijpende scènes.

Vijf jaar na de fatale vingerknip heeft een getekende Tony Stark eindelijk rust gevonden aan een afgelegen meer met Pepper Potts en hun dochtertje Morgan ("I love you 3000"). Toch waagt hij nog één keer alles wanneer hij de wiskundige sleutel tot tijdreizen ontdekt om de gevallen helft van het universum terug te halen. Elf jaar na zijn debuut sluit Downey Jr. zijn reis af met dezelfde vier woorden waarmee hij het tijdperk in 2008 begon.